Home > Actueel, Ethiek, Moraal > Anne en Göbbels

Anne en Göbbels

Afgelopen woensdag ben ik naar het toneelstuk “Anne en Göbbels” geweest, uitgenodigd door Therese.  Anne is Anne Frank en haar dagboek Kitty, en Göbbels is één van de Nazi-voormannen en aanjagers van de Holocaust, en zijn dagboek.  In het stuk worden deze twee personen neergezet lezend uit hun dagboek, die uiteindelijk ongeveer gelijk hun leven verliezen.  Anne in Auswitchz. Göbbels heeft zijn kinderen omgebracht en toen met zijn vrouw zelfmoord gepleegd om zo aan gevangenneming door de geallieerden of Russen te ontkomen.  Toen was Göbbels wereldberucht en had nog nooit iemand van Anne Frank gehoord. Ik ben benieuwd hoe bekend Göbbels nu nog is; kennen de jongere generaties hem nog ? 

Het contrast in dit stuk is interessant, maar de parallellen ook.  Göbbels had een horrelvoet en was in zijn jeugd een bijzonder eenzaam jongetje. Hij mocht nooit meevoetballen. Deze eenzaamheid wordt versterkt in de maatschappelijke context. Duitsland was zeer zwak was na de eerste wereldoorlog. Militair en economisch zwak en moreel onzeker. Uiteindelijk kon hij een identiteit verwerven door zich aan te sluiten bij de Nationaal Socialistische Partij die scherp speelde op de eigenwaarde van het Duitse volk, en zijn scherpe geest heeft hem aan een carriere geholpen.  Zijn carriere heeft hem weer aan een vrouw en kinderen geholpen. 

Het is voor mij moeilijk om naar zo’n stuk te kijken zonder naar “vandaag” te spiegelen, maar misschien is dat ook wel het nut van geschiedenis. 

Anne is zonder enig voorbehoud slachtoffer van haar tijd, en dat mag niet mogen. Zij kon er echt niets aan doen. Het moreel verval was zo groot dat mensen niet “alleen” gediscrimineerd en kansarm werden, maar zelfs actief uitgeroeid.  Is Göbbels slachtoffer van zijn tijd ?  Het is een eenzaam jongetje dat wordt meegesleept in de ontwikkelingen van die tijd over een periode van bijna 20 jaar.  Zijn ontwikkeling is wel een begrijpelijk proces dat relatief langzaam gaat want in 10 jaar kun je heel erg van mening veranderen, zeker als je weinig eigenwaarde hebt.  Maar Göbbels was intelligent en hoog opgeleid en had dus ook veel te kiezen in het leven. Dat wordt ook aangetoond door zijn zelfgekozen dood, en dat van zijn vrouw en kinderen. Ik kan hem niet als slachtoffer zien.

De omstandigheden zijn ook interessant; onzekerheid over het leven en de toekomst en een gebrek aan eigenwaarde. En dan iets buiten jezelf of onszelf de schuld geven; dat leidt een beetje af. Dan ben je zelf geen “loser” maar ligt het aan de omstandigheden en aan anderen. En dat is soms natuurlijk ook gewoon zo; zie Anne. In de psychologie liggen de parallen met nu.  Veel mensen zijn terecht onzeker. De zekerheid van een vaste baan is weg en boven de 50 kom je moeilijk aan de bak, en ben je min of meer gedwongen om als zzp’er aan de slag te gaan.  Dat geldt niet alleen voor hoger opgeleiden, maar ook veel uitvoerende beroepen (bij de Hoogovens, in de bouw, de postbode, vorkheftruckchauffeurs, etc.) worden vanuit flexpools ingezet met weinig zekerheden, en hoe zit het nog met het pensioen ?  De erosie van de verzorgingsstaat loopt al enige decennia, en de onzekerheid wordt natuurlijk enorm versterkt door de crisis. De opkomst van de PVV en de angst voor de islam heeft daar vast wel iets mee van doen. Hoe gaat dat verder ?  Mugabe is als Marxist begonnen, dus in één leven kan veel veranderen. We leven in een interessante tijd zullen we maar zeggen.

Advertenties
  1. Nog geen reacties
  1. No trackbacks yet.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s