Archief

Archief beheerder

Over reageren

15/05/2010 1 reactie

Soms vraag ik mij af waarom we  geen maat weten te houden.  Het “incident op de dam” is daar een voorbeeld van. Een zwerver roept wat, twee mensen roepen wat terug, en binnen de kortste keren is er paniek.  Daar kan ik mij nog wel wat bij voorstellen.  Als je de volgende ochtend de kranten leest die het met grote koppen op de voorpagina plaatsen, dan vraag ík mij af of er niets interessants is gebeurd in de wereld.  Maar dat is “het volk”.  Behoefte aan sensatie ?  Pas echt verbaasd ben ik dat deze zwerver langer wordt vastgehouden onder voorwendsel “bedreiging van de koningin”, terwijl hij alleen maar wat riep van achteruit, want anders is het vergrijp niet ernstig genoeg. Beetje ver gezocht. Wat bezielt ambtsdragers om zo te handelen ?  Opblazen in plaats van terugbrengen tot normale proporties.  Angst voor kritiek ?

Waarom moet de binnenstad van Rotterdam drooggelegd worden voor een voetbalwedstrijd waar geeneens supporters van Ajax bij mogen zijn ?  Beetje merkwaardig toch ? Angst voor kritiek ?  Dat er niets, maar dan ook niets, mag gebeuren ?

In de laatste tien jaar, dus inclusief 9/11, zijn er in de Verenigde Staten meer mensen overleden aan pinda alergie dan aan terrorisme. Weet je hoeveel geld er wordt besteed aan het oplossen van pinda alergie ?  Ik niet, maar het zal niet heel veel zijn denk ik. 

Minister Klink heeft een slordige 300 miljoen Euro uitgegeven aan vaccins die tegen hun houdbaarheidsdatum aanliepen om een griepje te voorkomen. Nederland liep geen gevaar en dat wisten de experts best wel. Dat de farmaceutische industrie dit bij elkaar gelobbyd heeft kan ik wel begrijpen; financieel belang. Maar dat de politiek er geen weerstand tegen kan bieden is toch eigenlijk triest.  Want het is gewoon weer 20,- per Nederlander.  

Mijn vader zei wel eens “doe maar gewoon dan doen je al gek genoeg”.  Dat is niet erg aardig natuurlijk, maar misschien wel een goed advies.  Het tempert een beetje zal ik maar zeggen. Kennelijk wordt temperen niet meer zo gewaardeerd. En risico’s nemen ook niet. Kunnen ambtsdragers niet meer uitleggen dat er “calculated risks” zijn, en dat juist ook het vak is ?

Goed nieuws is geen nieuws en “het volk” reageert emotioneel en houdt ook van sensatie.  Behoeft aan opwinding. Ik heb het nog niet eens over Ruben gehad. Is het de natuur van mensen, die zulke spanning nodig hebben en deze in het echte leven juist proberen te minimaliseren met allerlei verzekeringen en pensioenen en wat dies meer zei, en vinden dat “de overheid” alles moet oplossen.  En de zelfgekozen saaiheid compenseren met sensatiezucht die ver van jezelf af staat ?

Zouden politici die moed tonen daadwerkelijk niet gewaardeerd worden uiteindelijk ?

Dit stukje gaat niet over reageren maar over overreageren.  En echt begrijpen doe ik het toch niet.

Greenwashing

07/05/2010 2 reacties

Greenwashing zijn activiteiten die bedrijven en andere organisaties (waaronder overigens ook goede doelen en overheden) uitvoeren om groener te lijken dan ze zijn.  Greenwashing heeft een negatieve bijklank, en dat is terecht.  Want groen lijken terwijl je het niet bent is fout.  Het is niet zozeer fout omdat je niet groen bent, want er is geen enkele wet of regel die organisaties verplicht om groen te doen, maar het is fout omdat je niet eerlijk bent. 

Maar alles heeft een positieve kant. Wat is nu positief aan greenwashing ?

Voor mij is groen doen positief.  De aarde warmt op of niet en elektrische auto’s zijn beter dan diesel of niet, maar daar gaat het niet om.  Het gaat om de manier waarop wij leven. Biologisch eten is niet bespoten. Niet bespoten met landbouwgif. Daardoor krijg je minder gif binnen en heb je minder kans op kanker. Maar daardoor worden er ook minder insectjes gedood, en daardoor komt er minder gif in de vogeltjes, etc.  En misschien is het wel verwaarloosbaar, maar het gaat om bewust leven en de betrokkenheid voelen met mensen, dieren en de aarde als geheel. Ik gun iedereen dat je dat intrinsiek voelt (ooit …), en vind dat iedereen moet leven naar zijn eigen gevoel en principes.

Nu was ik laatst bij een seminar op het ministerie van Economische Zaken.  Daar werd serieus gediscussieerd over groen doen, met als motivatie dat je er materieel beter van wordt.  Dus dat je meer spulletjes verkoopt als je wordt gezien als een betrokken en sociaal ondernemer.  Dat de relaties met je klanten beter en langer zijn, en dat mensen graag bij zo’n werkgever willen werken. Dat is geen greenwashing want dat is groen doen, maar dan niet vanuit een sterk innerlijk gevoel of principe, maar vanuit een materieel belang. 

Mijn eerste reactie was wat afwerend.  Want groen doen moet toch vanuit jezelf komen, vanuit een innerlijke motivatie ? 

Toch is groen doen positief, en greenwashing heeft ook iets positiefs.  Want kennelijk is groen de sociale norm geworden.  We leven nu kennelijk in een context die mensen die helemaal niet groen zijn, ertoe brengt om dat wel te doen of zelfs te doen alsof.  Ergens is dat natuurlijk juist heel erg positief.  Want, ondanks dat een dergelijke sociale druk bepaalde mensen er ook toe brengt om zich er juist tegen af te zetten, wil het zeggen dat groen doen nu de norm is. Ik denk dat de mensen die greenwashen uiteindelijk worden gedwongen om ook groen te gaan doen.  En de mensen die uit materieel belang groen doen, gaan die norm internaliseren en zo wordt alles dus groener.

Dus niet te negatief over de greenwashers ….  Ze zijn slechts de staartvolgers van een positieve trend.

The stone age

19/04/2010 1 reactie

The stone age did not end because we ran out of stones …

De paters en de fraters

Toch maar iets over de Rooms Katholieke Kerk.  Dat was ik niet van plan want ik wil niet teveel over de actualiteit schrijven en er wordt al bijzonder veel over geschreven, maar een aantal aspecten houdt mij bezig.

In gesprekken met oudere mensen komt naar voren dat misbruik heel “gewoon” was in die tijd, en dat het ook logisch was.  De maatschappij was weinig vrij en mensen (m.n. mannen) die een “afwijking” hadden, zoals homosexualiteit of pedofiele neigingen, hadden een probleem wat niet bespreekbaar was en waar ouders geen raad mee wisten.   Veel taboes en veel conformisme, en weinig liefde tussen ouders en kinderen.  Hoe ga je daar mee om ?  Eén oplossing was om dergelijke kinderen op een internaat te zetten en veel te bidden, waarmee ik niet wil zeggen dat grote aantallen internaatkinderen een dergelijke achtergrond hadden.  In een volgende fase na de pubertijd komt de volgende levenskeuze.  Als je geen enkele interesse hebt in een liefdesrelatie met iemand van de andere sexe, veel moeite hebt met je eigen gevoelens en de opinie van anderen daarover, in een tijd dat de woorden “happy single” en “homohuwelijk” nog lang niet zijn uitgevonden, dan is een keuze om dan maar priester te worden niet vreemd.  Dat kwam regelmatig voor en is een voedingsbodem voor misstanden, zeker in combinatie met de machtspositie van geestelijken en van de kerk .  Wat mij wel bevreemd is dat de kerk destijds zo institutioneel alles in de doofpot (met de mantel der liefde) heeft gestopt, wat kennelijk wordt gedreven door een gevoel van “onze zaak” en van boven de wet staan.  Maar als je leest dat een hoge geestelijke in Polen speciaal een tunnel heeft laten graven om gemakkelijker en ongezien in bij de jongetjes te kunnen komen, dan is het toch wel intitutioneel.

In de geest van die tijd, waaruit de huidige leiding van de kerk stamt, wordt nu gesloten en gespannen gereageerd.  Eigenlijk de normale menselijke reacties van ontkennen en daarna de rijen sluiten door de kritikasters het etiket “vijand” op te plakken en een hetze te suggereren.  Hoe anders gaat het met de Amerikaanse TV dominees ?  Die zijn veel beter getraind in PR, en weten dat het ontkennen van feiten het probleem alleen maar groter en langer maakt.  Die gaan dan heel erg hard huilen op TV en vragen om vergeving van onze lieve heer, en die krijgen ze dan.  De paus zegt er bij de paasboodschap gewoon helemaal niets over.  Zouden de 1 miljard katholieken daar niet op zitten te wachten ?  Of heeft de paus daar geen interesse in ?  De paus twittert niet en wat hem bereikt is niet zo gemakkelijk te doorgronden.  Geen idee of hij de krant leest.

Wie wil er nog bij horen ?  Eén mogelijk en veelvoorkomende reactie van gelovigen is om te zeggen “ach het gaat om het geloof en niet om de kerk”.  En “het is maar het grondpersoneel”.  40% van Nederland gelooft in “iets” maar hoort nergens bij.  De kerk loopt leeg en dat proces gaat gestadig verder.  De katholieke kerk wordt de laatste jaren weer orthodoxer.  Pastoor Lemmens uit Oss mag nu alle liedjes keuren die in de kerk gezongen mogen worden, en dat is een centralistische en hardvochtige aanpak.  Dat past niet in deze tijd van Facebook en Twitter, waarin “the crowd” bepaalt hoe het gaat.  De liedjes van Oosterhuis gaan er uit.  En daarmee weer een hele bups gelovigen.  De katholieke kerk wordt in West-Europa net zoiets als het orthodoxe Jodendom, een klein en fanatiek groepje, en dat proces zal in Latijns Amerika ook beginnen.  Ik vind dat prima.  Maar vindt de paus dat niet erg ?

De bevolking

Ik zag op tv een interessant item de groei van de wereldbevolking op dit aardbolltje, en die is zorgelijk. We zijn binnen 100 jaar van 2 miljard naar 7 miljard mensen gegaan. Deze mensen hebben lang niet allemaal een leuk en gemakkelijk leven. Wij leven op olie en fosfaten. Wij produceren ons voedel op een intensieve manier.  Tomaten, paprika’s en champignons komen uit kassen en die moeten verwarmd worden.  De landbouw vereist grote hoeveelheden energieintensieve kunstmest die we onder andere maken van fosfaat, wat we afgraven in Algerije en die raakt nu snel op.  Zonder fossiele brandstof kunnen wij niet het voedsel produceren wat nodig is.  Nu ben ik optimist en denk wel dat we daar wel weer oplossingen voor gaan vinden.  Maar het is inderdaad nogal twijfelachtig dat we alle grondstoffen opmaken die we hebben. 

Wat is nu ?  Volgens het programma is het opmerkelijk dat bevolkingspolitiek een taboe is geworden. 

Ik ben atheïst en lees zelden de Bijbel.  De Genesis vertelt over Adam en Eva. Genesis 5 gaat over Adam en zijn familie. In totaal leefde Adam 930 jaar, en hij kreeg enorm veel kinderen.  Metusalach werd 969 jaar. Moet je voorstellen. Als die nu had geleefd dan had hij 902 jaar lang AOW gehad. Vergrijzing was een groot probleem. God was niet happy en vond de mensen slecht.  Toen dacht de HEER: Mijn levensgeest mag niet voor altijd in de mens blijven hangen, hij is immers niets meer dan vlees; hij mag niet langer dan 120 jaar leven. Noach was een van de zonen van Adam, en werd door God gevraagd om een ark te bouwen. Noach was 600 jaar oud toen de zondvloed kwam. In Genesis 9 belooft God dat er nooit meer een zondvloed komt. 

Het lijkt op het eerste gezicht een merkwaardig stuk tekst. Mogelijk is de bedoeling om de lezer vrede te geven met de eindigeheid van een mensenleven ?  Later wordt in de Bijbel natuurlijk wel gezegd dat de aarde van de mens is en die zich moet vermenigvuldigen. Hier lijkt het toch net alsof als de Bijbel zegt “genoeg is genoeg”.

Mao heeft in China drastische maatregelen genomen om de bevolking in te perken; de zogenaamde één kind politiek.  Anders was de wereldbevolking al veel groter geweest. Koningin Juliana zegt in de troonrede van 1977 letterlijk “Nederland is vol”, wat Wiegel en van Agt hadden opgeschreven. Dat ging niet over immigratie of asielzoekers, maar gewoon over de drukte in het land. Over files. Over beperkte recreatieruimte. Over het aantal mensen in het vondelpark in de zomer.

Twee miljard mensen is natuurlijk meer dan voldoende.  Die 2 miljard zouden gemiddeld een veel leuker leven hebben dan de 7 miljard nu, maar we gaan naar 10 miljard.  Bevolkingskrimp wordt door de beleidsmakers gezien als een ramp.  Als de bevolking krimpt dan gaat de prijs van de huizen omlaag en gaat de economische groei stagneren.  Nou en ?  We zouden economische groei moeten relateren aan “per hoofd van de bevolking”, en we zouden de échte kosten moeten bekijken.  Hoeven we geen nieuwe wegen aan te leggen en lossen de files zichzelf op. Kunnen we ons richten op geluk in plaats van op welvaart. Kan iedereen biologisch voedsel eten, en krijgen we dus veel minder landbouwgif in het grondwater en dus minder kanker. Kun je op elke golfbaan altijd terecht. Enzovoorts …

Taboes zijn niet goed, maar deze is wel erg belangrijk. Het gaat niet over de persoonlijke levenssfeer van mensen, maar om wetgeving en overheidsbeleid, en deze toetsen tegen de effecten op de bevolking. Niet alleen in Nederland overigens. Het begint bij het besef dat we moeten krimpen en niet groeien.

Anne en Göbbels

Afgelopen woensdag ben ik naar het toneelstuk “Anne en Göbbels” geweest, uitgenodigd door Therese.  Anne is Anne Frank en haar dagboek Kitty, en Göbbels is één van de Nazi-voormannen en aanjagers van de Holocaust, en zijn dagboek.  In het stuk worden deze twee personen neergezet lezend uit hun dagboek, die uiteindelijk ongeveer gelijk hun leven verliezen.  Anne in Auswitchz. Göbbels heeft zijn kinderen omgebracht en toen met zijn vrouw zelfmoord gepleegd om zo aan gevangenneming door de geallieerden of Russen te ontkomen.  Toen was Göbbels wereldberucht en had nog nooit iemand van Anne Frank gehoord. Ik ben benieuwd hoe bekend Göbbels nu nog is; kennen de jongere generaties hem nog ? 

Het contrast in dit stuk is interessant, maar de parallellen ook.  Göbbels had een horrelvoet en was in zijn jeugd een bijzonder eenzaam jongetje. Hij mocht nooit meevoetballen. Deze eenzaamheid wordt versterkt in de maatschappelijke context. Duitsland was zeer zwak was na de eerste wereldoorlog. Militair en economisch zwak en moreel onzeker. Uiteindelijk kon hij een identiteit verwerven door zich aan te sluiten bij de Nationaal Socialistische Partij die scherp speelde op de eigenwaarde van het Duitse volk, en zijn scherpe geest heeft hem aan een carriere geholpen.  Zijn carriere heeft hem weer aan een vrouw en kinderen geholpen. 

Het is voor mij moeilijk om naar zo’n stuk te kijken zonder naar “vandaag” te spiegelen, maar misschien is dat ook wel het nut van geschiedenis. 

Anne is zonder enig voorbehoud slachtoffer van haar tijd, en dat mag niet mogen. Zij kon er echt niets aan doen. Het moreel verval was zo groot dat mensen niet “alleen” gediscrimineerd en kansarm werden, maar zelfs actief uitgeroeid.  Is Göbbels slachtoffer van zijn tijd ?  Het is een eenzaam jongetje dat wordt meegesleept in de ontwikkelingen van die tijd over een periode van bijna 20 jaar.  Zijn ontwikkeling is wel een begrijpelijk proces dat relatief langzaam gaat want in 10 jaar kun je heel erg van mening veranderen, zeker als je weinig eigenwaarde hebt.  Maar Göbbels was intelligent en hoog opgeleid en had dus ook veel te kiezen in het leven. Dat wordt ook aangetoond door zijn zelfgekozen dood, en dat van zijn vrouw en kinderen. Ik kan hem niet als slachtoffer zien.

De omstandigheden zijn ook interessant; onzekerheid over het leven en de toekomst en een gebrek aan eigenwaarde. En dan iets buiten jezelf of onszelf de schuld geven; dat leidt een beetje af. Dan ben je zelf geen “loser” maar ligt het aan de omstandigheden en aan anderen. En dat is soms natuurlijk ook gewoon zo; zie Anne. In de psychologie liggen de parallen met nu.  Veel mensen zijn terecht onzeker. De zekerheid van een vaste baan is weg en boven de 50 kom je moeilijk aan de bak, en ben je min of meer gedwongen om als zzp’er aan de slag te gaan.  Dat geldt niet alleen voor hoger opgeleiden, maar ook veel uitvoerende beroepen (bij de Hoogovens, in de bouw, de postbode, vorkheftruckchauffeurs, etc.) worden vanuit flexpools ingezet met weinig zekerheden, en hoe zit het nog met het pensioen ?  De erosie van de verzorgingsstaat loopt al enige decennia, en de onzekerheid wordt natuurlijk enorm versterkt door de crisis. De opkomst van de PVV en de angst voor de islam heeft daar vast wel iets mee van doen. Hoe gaat dat verder ?  Mugabe is als Marxist begonnen, dus in één leven kan veel veranderen. We leven in een interessante tijd zullen we maar zeggen.

Betrokken

Ik had me voorgenomen om niet teveel over de verkiezingen te schrijven want er wordt al zoveel over gesproken en geschreven. Maar de gebeurtenissen van de laatste weken brengen onderwerpen naar boven die mij verbazen.

De PVV gaat zeker een gote aanhang verwerven. Ik heb nog niemand ontmoet die zegt dat hij/zij op de PVV gaat stemmen. Dat is jammer, want zolang mensen dat niet durven ontstaat er ook geen uitwisseling van inzichten en ideeën. Hopelijk wordt de PVV zo groot (niet té groot graag) dat de stemmers het zelfvertrouwen krijgen om dat wel te durven, en ontstaat er een “coming out” van de stemmers na de gemeenteraadsverkiezingen zodat een discussie op gang kan komen.

Ik heb de laatste weken wél drie mensen gesproken, hoog opgeleid en van mijn eigen generatie, die eigenlijk zeggen; misschien moeten we wel een tijdje een soort van dictatuur hebben. Dat lijkt vreemd. We zijn een rijk en veilig land waarvan de inwoners zeggen zeer gelukkig te zijn, en er zijn waarschijnlijk 5 miljard mensen op de wereld die hier graag zouden wonen.  Mensen zoeken weinig bij zichzelf en vinden kennelijk dat de overheid alle problemen moet oplossen, in plaats van zelf bij te dragen. Men voelt zich niet vertegenwoordigd en betrokken bij de politiek en de macht. 

Dat de afstand met de politiek groter wordt is eigenlijk wel logisch. Vroeger stemde een katholiek op de KVP en een arbeider op de PvdA. Deze natuurlijke verbinding is verloren gegaan, door secularisering en doordat politieke partijen niet meer direct het belang van één groep vertegenwoordigen, en mensen gaan dus “zweven”. Een politieke partij moet een mening hebben over heel veel onderwerpen, en dus zal iedere kiezer zich op veel onderwerpen niet herkennen in de partij waarop hij stemt. dat kan bijna niet anders. Als je een partij zoekt die precies vindt wat jij vindt, dan moet je je eigen partij oprichten met één lid. Zodra er een tweede lid bij komt wordt het al moeilijk. De kiezer denkt waarschijnlijk meer na dan vroeger en heeft een mening. Mensen voelen zich ook niet verwant met alle mensen die in een politieke partij actief zijn. Dus een kiezer kiest en doet dat op basis van de GGD; de “Grootste Gemene Deler”. En dat is per definitie fragiel. Vervolgens gaan de gekozenen vier jaar aan de slag en die doen dus regelmatig iets anders dan de kiezer wil, en dat is dan teleurstellend. De meeste Nederlandse politici zijn misschien wel wat ijdel, maar ook wel bevlogen en doen echt wel hun best binnen de bestaande structuur. Het probleem zit wel degelijk in de structuur van onze democratie.

In deze afgelopen crisis rond Uruzgan kun je zien dat de coalitiepartners worden gedwongen in een schizofrenie. De Christen Unie trekt de minste aandacht, maar had als probleem dat hun ministers de missie wel wilden verlengen (daar zijn goede argumenten voor), terwijl de tweede kamerfractie dat niet wilde. Hoe communiceer je dan met je achterban ? Het CDA wilde de missie verlengen terwijl 70% van het parlement dat niet wil, en 70% van de bevolking dat ook niet wil. Dat is een inherent probleem in de huidige structuur en de cultuur van coalities.

Onze democratie is een bijzonder onvolkomen instutuut. Het is bijna 100 jaar oud (bij de grondwetswijziging van 1922 kregen vrouwen actief kiesrecht). Toen was Nederland nog gelovig.  In 1915 waren er 75.000 telefoons in Nederland. Nu zitten meer dan 10 miljoen Nederlanders op Hyves, Facebook of LinkedIn. Ministers kunnen uit de ministerraad direct naar hun volgers twitteren, maar we stemmen we nog steeds met een rood potloodje. Het is eigenlijk onbegrijpelijk dat de maatschappij zich zó ingrijpend heeft vernieuwd terwijl het belangrijkste instituut, de macht, zich helemaal niet heeft ontwikkeld. Komt dat omdat de macht alleen van binnenuit kan veranderen; er is immers geen “hogere macht” die iets afdwingt ?  Is de onvrede van de bevolking de hogere macht ? Die is nogal amorf en is dat de reden dat er geen ontwikkeling plaatsvindt ? Kan die verandering democratisch plaatsvinden of is een “bestorming van de Bastille” nodig.  En zien we die misschien nu ? 

D66 was altijd de partij van de staatsrechtelijke hervormingen maar het is geen onderwerp in de verkiezingen meer. En wat er over gezegd wordt is niet zo belangrijk.  Provincies en Waterschappen afschaffen en minder ministeries zal wel kosten besparen, maar lost dit probleem niet op.

Mij dunkt dat we beter naar méér democratie kunnen gaan dan naar minder democratie. Het huidige model geeft wel een bepaalde stabiliteit. Als je elke dag doet wat de meeste Nederlanders vinden, en maar weinig mensen kunnen versatnd van zaken hebben, dan gaat het vast niet goed.  Dus meer educatie en communicatie is wel wenselijk bij meer en directere democratie. 

Misschien moeten we naar een model waarbij de regering losser staat van de politieke partijen. Dus vakministers die wetten in het parlement brengen en steeds wisselende meerderheden zoeken ? En elk jaar verkiezingen houden voor de tweede kamer, waarbij de ministers dus niet steeds hoeven af te treden, zodat het parlement een betere afspeigeling is van de bevolking. En referenda voor belangrijke onderwerpen. Geen Noord-Zuidlijnen zonder een referendum, want dat verplicht een gemeenteraad om er echt serieus mee om te gaan.

Ik weet niet wat de verschillende partijen vinden over onze democratie, en wie er eigenlijk een echte visie op heeft, maar daar zal ik mij eens in verdiepen.