Archief

Archive for the ‘denken 3.0’ Category

Betrokken

Ik had me voorgenomen om niet teveel over de verkiezingen te schrijven want er wordt al zoveel over gesproken en geschreven. Maar de gebeurtenissen van de laatste weken brengen onderwerpen naar boven die mij verbazen.

De PVV gaat zeker een gote aanhang verwerven. Ik heb nog niemand ontmoet die zegt dat hij/zij op de PVV gaat stemmen. Dat is jammer, want zolang mensen dat niet durven ontstaat er ook geen uitwisseling van inzichten en ideeën. Hopelijk wordt de PVV zo groot (niet té groot graag) dat de stemmers het zelfvertrouwen krijgen om dat wel te durven, en ontstaat er een “coming out” van de stemmers na de gemeenteraadsverkiezingen zodat een discussie op gang kan komen.

Ik heb de laatste weken wél drie mensen gesproken, hoog opgeleid en van mijn eigen generatie, die eigenlijk zeggen; misschien moeten we wel een tijdje een soort van dictatuur hebben. Dat lijkt vreemd. We zijn een rijk en veilig land waarvan de inwoners zeggen zeer gelukkig te zijn, en er zijn waarschijnlijk 5 miljard mensen op de wereld die hier graag zouden wonen.  Mensen zoeken weinig bij zichzelf en vinden kennelijk dat de overheid alle problemen moet oplossen, in plaats van zelf bij te dragen. Men voelt zich niet vertegenwoordigd en betrokken bij de politiek en de macht. 

Dat de afstand met de politiek groter wordt is eigenlijk wel logisch. Vroeger stemde een katholiek op de KVP en een arbeider op de PvdA. Deze natuurlijke verbinding is verloren gegaan, door secularisering en doordat politieke partijen niet meer direct het belang van één groep vertegenwoordigen, en mensen gaan dus “zweven”. Een politieke partij moet een mening hebben over heel veel onderwerpen, en dus zal iedere kiezer zich op veel onderwerpen niet herkennen in de partij waarop hij stemt. dat kan bijna niet anders. Als je een partij zoekt die precies vindt wat jij vindt, dan moet je je eigen partij oprichten met één lid. Zodra er een tweede lid bij komt wordt het al moeilijk. De kiezer denkt waarschijnlijk meer na dan vroeger en heeft een mening. Mensen voelen zich ook niet verwant met alle mensen die in een politieke partij actief zijn. Dus een kiezer kiest en doet dat op basis van de GGD; de “Grootste Gemene Deler”. En dat is per definitie fragiel. Vervolgens gaan de gekozenen vier jaar aan de slag en die doen dus regelmatig iets anders dan de kiezer wil, en dat is dan teleurstellend. De meeste Nederlandse politici zijn misschien wel wat ijdel, maar ook wel bevlogen en doen echt wel hun best binnen de bestaande structuur. Het probleem zit wel degelijk in de structuur van onze democratie.

In deze afgelopen crisis rond Uruzgan kun je zien dat de coalitiepartners worden gedwongen in een schizofrenie. De Christen Unie trekt de minste aandacht, maar had als probleem dat hun ministers de missie wel wilden verlengen (daar zijn goede argumenten voor), terwijl de tweede kamerfractie dat niet wilde. Hoe communiceer je dan met je achterban ? Het CDA wilde de missie verlengen terwijl 70% van het parlement dat niet wil, en 70% van de bevolking dat ook niet wil. Dat is een inherent probleem in de huidige structuur en de cultuur van coalities.

Onze democratie is een bijzonder onvolkomen instutuut. Het is bijna 100 jaar oud (bij de grondwetswijziging van 1922 kregen vrouwen actief kiesrecht). Toen was Nederland nog gelovig.  In 1915 waren er 75.000 telefoons in Nederland. Nu zitten meer dan 10 miljoen Nederlanders op Hyves, Facebook of LinkedIn. Ministers kunnen uit de ministerraad direct naar hun volgers twitteren, maar we stemmen we nog steeds met een rood potloodje. Het is eigenlijk onbegrijpelijk dat de maatschappij zich zó ingrijpend heeft vernieuwd terwijl het belangrijkste instituut, de macht, zich helemaal niet heeft ontwikkeld. Komt dat omdat de macht alleen van binnenuit kan veranderen; er is immers geen “hogere macht” die iets afdwingt ?  Is de onvrede van de bevolking de hogere macht ? Die is nogal amorf en is dat de reden dat er geen ontwikkeling plaatsvindt ? Kan die verandering democratisch plaatsvinden of is een “bestorming van de Bastille” nodig.  En zien we die misschien nu ? 

D66 was altijd de partij van de staatsrechtelijke hervormingen maar het is geen onderwerp in de verkiezingen meer. En wat er over gezegd wordt is niet zo belangrijk.  Provincies en Waterschappen afschaffen en minder ministeries zal wel kosten besparen, maar lost dit probleem niet op.

Mij dunkt dat we beter naar méér democratie kunnen gaan dan naar minder democratie. Het huidige model geeft wel een bepaalde stabiliteit. Als je elke dag doet wat de meeste Nederlanders vinden, en maar weinig mensen kunnen versatnd van zaken hebben, dan gaat het vast niet goed.  Dus meer educatie en communicatie is wel wenselijk bij meer en directere democratie. 

Misschien moeten we naar een model waarbij de regering losser staat van de politieke partijen. Dus vakministers die wetten in het parlement brengen en steeds wisselende meerderheden zoeken ? En elk jaar verkiezingen houden voor de tweede kamer, waarbij de ministers dus niet steeds hoeven af te treden, zodat het parlement een betere afspeigeling is van de bevolking. En referenda voor belangrijke onderwerpen. Geen Noord-Zuidlijnen zonder een referendum, want dat verplicht een gemeenteraad om er echt serieus mee om te gaan.

Ik weet niet wat de verschillende partijen vinden over onze democratie, en wie er eigenlijk een echte visie op heeft, maar daar zal ik mij eens in verdiepen.

Advertenties

2010

Een nieuwjaarswens ! Wat hoop ik voor 2010 ? Voor “alle mensen” ? Ik hoop op meer balans in het denken. 

Het denken bepaalt de sfeer en de toekomst. Ik las eens een leuke anekdote van een zen meester, die sprak met iemand met hoogtevrees. Deze persoon deed bijzonder veel moeite om het fenomeen hoogtevrees uit te leggen. Tot de zen meester het begreep en zei: “Aahhh, it”s your mind !  But you can change it !” En zo is het. Je kunt kiezen hoe te denken en te leven. Ik sprak laatst iemand die vijf jaar gescheiden is, en nog steeds boos. Die niet haar eigen rol daarin onderzoekt. Dat hoeft nog niet eens. Maar uiteindelijk is het een keuze om boos te leven of om niet boos te leven. Bewust leven leidt eigenlijk per definitie tot positief en tolerant leven.

Ik was verrast door onze koningin. Die in haar kerststoespraak nogal kritisch was over de jeugd van tegenwoordig, en over de omgang met sms, twitter, hyves, internet en games.  Die meent dat deze media mensen van elkaar vervreemden en dat mensen daardoor niet echt in contact staan. 

Bijna niets is volmaakt goed.  Games kunnen verslavend zijn, en de hele dag achter een computer is niet gezond.  Veel games zijn echter heel goed om te doen.  Ze zijn goed voor de ontwikkeling van oog-hand coördinatie en ze zijn goed voor de hersenontwikkeling.  Deze media zijn vaak verbindend; mensen spelen samen en onderhouden contacten.  

De jeugd van tegenwoordig is van alle tijden.  In de senaat in het oude Rome werd ook hevig gediscussieerd over de (verdorven) jeugd van tegenwoordig. Waarom begrijpt onze koningin niet dat zij ver af staat van deze ontwikkelingen, en dat ze deze dus ook niet kan doorgronden en op waarde schatten ?

Waarschijnlijk doet deze jeugd weer iets beter dan de vorige jeugd.  Dat is bijna zeker voor mensen die geloven in vooruitgang zoals ik. Waarom vindt de koningin het nodig om de mogelijke keerzijde ongebalanceerd te benadrukken ?  Ik weet het antwoord niet.  Ik weet wel dat het een trend lijkt.  Lees de krant en je ziet dat 85% van de berichten negatief zijn. 

Een zekere mate van ontevredenheid is nodig om vooruitgang te boeken; noem het maar “creative dissatisfaction”.  Problemen onder het tapijt vegen is dom want die worden dan alleen maar groter.  “I prefer to have the fish on the table, so I can see where the smell comes from”.  Deze houding is een noodzakelijke voorwaarde voor vooruitgang.

Voor 2010 hoop ik toch op positivisme.  Als iedereen nu eens zou beginnen met de positieve aspecten van “iets” te onderzoeken, en pas daarna de keerzijde, dan zou de wereld vast beter worden. 

Ik weet niet meer welke van de verlichtingsdenker het heeft gezegd, maar ik denk Hegel.  In deze wereld is maar één ding volmaakt goed, en dat is de goede wil. 

Dus voor 2010 wens ik iedereen een goede wil, en eerst kijken naar de positieve kanten van alles wat zich voor doet.

Denken 3.0

De innovatie van het denken.  Dat is wat de wereld voortdrijft in “de goede richting”.  Inzichten die mensen opdoen, die zijn gebaseerd op wetenschappelijke waarnemingen en op redelijke rede. 

De verlichting heeft ons veel goeds gebracht.  Vrijheid, democratie, ‘gelijke’ kansen en welvaart.  Vrijheid van denken en meningsuiting zijn waarschijnlijk wel het fundament. 

In 1970 heeft de club van Rome haar rapport gepubliceerd “grenzen aan de groei”.  Het heeft decennia geduurd voordat de conclusies werden geaccpeteerd en dan duurt het nog decennia voordat adquate actie wordt ondernomen. In Kopenhagen is dat nog niet gelukt.  Maar inmiddels is de mens wel doorgedrongen dat er iets moet gebeuren.  In democratische landen gaat dat ook gebeuren, al ijlt “de politiek” wel erg na.  En nog steeds zijn het vaak lapmiddelen.

De technologie stelt ons in staat om nieuwe inzichten steeds sneller over de wereld te verspreiden.  Maar wat zijn eigenlijk de grote nieuwe inzichten in deze tijd ?  Wat is  “Denken 3.0” ?

Volgens Schopenhauer

Passeren waarheden drie fases:
1. Eerst wordt het ridicuul gevonden
2. Dan ontkend en geweldadig tegengewerkt
3. Dan aangenomen als evident.
Galileo Gallileï werd veroordeeld tot levenslang huisarrest toen hij publiceerde dat de aarde om de zon draait in plaast van andersom.

Waar komt god vandaan ?

16/12/2009 2 reacties

Deze vraag is natuurlijk een vraag voor ongelovigen.  Misschien ook wel voor gelovigen maar daar kan ik mij moeilijk in inleven. 

De mens stamt af van de chimpansee.  In de fysieke ontwikkeling is een ontwikkeling van de hersenen opgetreden die de ontwikkeling van taal en ander vormen van denkvermogen heeft gegeven.  Onze inzichten worden gedreven door onze waarnemingen.  Eerst denken we dat de wereld plat is en de hemel een soort dak erboven waar de zon in beweegt.  Zo zag Aristoteles het nog, in de prille fase van wetenschap.  Aristoteles heeft bijvoorbeeld ook de lucht waargenomen.  De omslag tussen niet bewust van iets en bewust van lucht.  Door proefjes met rook.  Waarnemingen ontwikkelen het denken en dan komen er nieuwe inzichten.  De wetenschap schrijdt voort en geeft nieuwe verklaringen, maar ook weer nieuwe waarnemingen.  De wereld blijkt rond en draait om de zon.  Darwin dacht dat de mens van de aap afstamt.  150 jaar later blijkt ons genetisch materiaal praktisch gelijk aan dat van de chimpansee.   Hij had dus zeerhoogstwaarschijnlijk gelijk.

De mens zoekt dus al heel lang naar “verklaringen” voor waarnemingen.  Dan is het begrijpelijk dat een fantasiewereld ontstaat van goden die zich bewegen door het dak van de wereld en ook mogelijk daaronder.  Deze wezens worden dan verantwoordelijk voor waarnemingen waar geen andere logische verklaring voor is.  Dus de bliksem wordt verklaard door Wodan te bedenken, die boos is en met zijn hamer loopt te smijten.  De menselijke fantasie is ruim toereikend.  De oude beschavingen hadden allemaal een godenwereld. 

Dat is op een gegeven moment veranderd, ergens zo’n 3000 jaar geleden.  Iemand heeft bedacht dat de godenwereld te complex is en niet werkt, en dat er maar één god is die alles bestiert.  Dat principe heeft zich verspreid van jodendom, naar christendom, naar islam.  Hindoes zijn polytheïstisch maar het Boeddhisme is ook een vorm van monotheïsme ook al is Boeddha geen god.  Een dergelijk inzicht kan niet gebaseerd zijn op een waarneming of fantasieverklaring van een waarneming.  De bliksem en allerlei andere verschijnselen waren er nog, en waren nog niet wetenschappelijk verklaard.  Dus hoe gaat dat ? 

Mogelijk hebben anderen hier al lang over nagedacht en ik ben benieuwd om daar wat van te ontdekken.  Dus verwijzingen zijn welkom. 

Mogelijk zit het in de menselijke beschaving en interactie.  De verlichting, zo’n 200 jaar geleden, heeft nieuwe inzichten gegeven over de mens die waren gebaseerd op de menselijke beschaving zelf.  Bijvoorbeeld de despoten in Europa en de misstanden leiden tot oordelen over deze despoten, en tot oordelen over de  inrichting van de staat.  Het inzicht dat mensen gelijk zijn leidt onontkoombaar tot het inzicht dat democratie de enige staatsvorm is met legitimiteit.  En onontkoombaar tot het inzicht van scheiding tussen kerk en staat.  En uiteindelijk tot bestorming van de Bastille. 

Dus het is voorstelbaar dat god is uitgevonden door een macht die god en het boek nodig had, voor het vestigen van een ethiek die een nieuwe staatsvorm mogelijk maakt.  In een tijd dat er nog geen politie en geen rechterlijke macht was.  Dat de strijdt in de godenwereld een chaos geeft die niet beheersbaar is, waar iedereen een willekeurige legitimiteit tot handelen uit kan ontlenen.  De tien geboden, de Torah kent er kennelijk 613, zijn dan een eerste leidraad van menselijke ethiek die een samenleving mogelijk maakt breder dan familie of stamverbanden.  Dan is het boek dus een eerste vorm van staatsinrichting en een soort ethiek 2.0.  Houvast to handelen van de mens die daar sterke behoefte aan heeft.   En god is dan de onzichtbare rechterlijke macht die oordelen velt, en mensen legitimitiet geeft tot handelen zoals straffen. 

De wereld bestaat louter uit natuurverschijnselen en uit mensen die dingen doen. Om iets te doen moeten we eerst iets denken.  Dus onze beschaving wordt voortgedreven door (wetenschappelijke) waarnemingen en op inzichten die daaruit voort komen.  Op ethiek en op kennis. 

Zit God dan in de weg en is hij gewoon over zijn houdbaarheidsdatum ?  Had hij een positieve invloed in het eerste millennium, en een minder positieve in de middeleeuwen, en op zijn retour sinds de verlichting ?  In Europa lijkt dat wel zo, maar elders nog niet.  Ook niet in de V.S.; merkwaardig eigenlijk.

markhillen

15/11/2009 1 reactie

Dit is mijn eerste blog, en het wordt kort; om uit te vinden hoe dit werkt.  

Ik ga proberen om regelmatig een gedachte vast te leggen die ik interessant vind, die ik wil onthouden, structureren en uitwerken.  Mede in de hoop dat anderen hier plezier of inspiratie uit kunnen putten. 

Om mezelf een platform te geven wat helpt om bewust in het leven te staan.