Archief

Archive for the ‘Uncategorized’ Category

De paters en de fraters

Toch maar iets over de Rooms Katholieke Kerk.  Dat was ik niet van plan want ik wil niet teveel over de actualiteit schrijven en er wordt al bijzonder veel over geschreven, maar een aantal aspecten houdt mij bezig.

In gesprekken met oudere mensen komt naar voren dat misbruik heel “gewoon” was in die tijd, en dat het ook logisch was.  De maatschappij was weinig vrij en mensen (m.n. mannen) die een “afwijking” hadden, zoals homosexualiteit of pedofiele neigingen, hadden een probleem wat niet bespreekbaar was en waar ouders geen raad mee wisten.   Veel taboes en veel conformisme, en weinig liefde tussen ouders en kinderen.  Hoe ga je daar mee om ?  Eén oplossing was om dergelijke kinderen op een internaat te zetten en veel te bidden, waarmee ik niet wil zeggen dat grote aantallen internaatkinderen een dergelijke achtergrond hadden.  In een volgende fase na de pubertijd komt de volgende levenskeuze.  Als je geen enkele interesse hebt in een liefdesrelatie met iemand van de andere sexe, veel moeite hebt met je eigen gevoelens en de opinie van anderen daarover, in een tijd dat de woorden “happy single” en “homohuwelijk” nog lang niet zijn uitgevonden, dan is een keuze om dan maar priester te worden niet vreemd.  Dat kwam regelmatig voor en is een voedingsbodem voor misstanden, zeker in combinatie met de machtspositie van geestelijken en van de kerk .  Wat mij wel bevreemd is dat de kerk destijds zo institutioneel alles in de doofpot (met de mantel der liefde) heeft gestopt, wat kennelijk wordt gedreven door een gevoel van “onze zaak” en van boven de wet staan.  Maar als je leest dat een hoge geestelijke in Polen speciaal een tunnel heeft laten graven om gemakkelijker en ongezien in bij de jongetjes te kunnen komen, dan is het toch wel intitutioneel.

In de geest van die tijd, waaruit de huidige leiding van de kerk stamt, wordt nu gesloten en gespannen gereageerd.  Eigenlijk de normale menselijke reacties van ontkennen en daarna de rijen sluiten door de kritikasters het etiket “vijand” op te plakken en een hetze te suggereren.  Hoe anders gaat het met de Amerikaanse TV dominees ?  Die zijn veel beter getraind in PR, en weten dat het ontkennen van feiten het probleem alleen maar groter en langer maakt.  Die gaan dan heel erg hard huilen op TV en vragen om vergeving van onze lieve heer, en die krijgen ze dan.  De paus zegt er bij de paasboodschap gewoon helemaal niets over.  Zouden de 1 miljard katholieken daar niet op zitten te wachten ?  Of heeft de paus daar geen interesse in ?  De paus twittert niet en wat hem bereikt is niet zo gemakkelijk te doorgronden.  Geen idee of hij de krant leest.

Wie wil er nog bij horen ?  Eén mogelijk en veelvoorkomende reactie van gelovigen is om te zeggen “ach het gaat om het geloof en niet om de kerk”.  En “het is maar het grondpersoneel”.  40% van Nederland gelooft in “iets” maar hoort nergens bij.  De kerk loopt leeg en dat proces gaat gestadig verder.  De katholieke kerk wordt de laatste jaren weer orthodoxer.  Pastoor Lemmens uit Oss mag nu alle liedjes keuren die in de kerk gezongen mogen worden, en dat is een centralistische en hardvochtige aanpak.  Dat past niet in deze tijd van Facebook en Twitter, waarin “the crowd” bepaalt hoe het gaat.  De liedjes van Oosterhuis gaan er uit.  En daarmee weer een hele bups gelovigen.  De katholieke kerk wordt in West-Europa net zoiets als het orthodoxe Jodendom, een klein en fanatiek groepje, en dat proces zal in Latijns Amerika ook beginnen.  Ik vind dat prima.  Maar vindt de paus dat niet erg ?

Consequent ?

De meeste mensen in mijn omgeving zijn redelijk intelligent en nemen nieuws tot zich, en weten dat wij de aarde zwaar belasten met broeikasgas en dat wij grote risico’s nemen met de toekomstig generaties. Zij weten ook dat wij dieren nogal middelmatig behandelen, om het maar eens voorzichtig uit te drukken. En dat vlees eten zo’n beetje het slechtste is wat je kunt doen. Het stoot extreem veel broeikasgas uit, de dieren leiden een miserabel leven, en het is ook niet erg gezond. Aan veel van wat wij doen kleven ecologische bezwaren, zoals het eten van aardbeien in de winter, onnodig rijden en vliegen, etc., etc. 

De afgelopen feestdagen “na Kopenhagen” zouden een uitgelezen moment voor reflectie kunnen zijn. Toch is dit geen populair gespreksonderwerp. Waarom maken veel intelligente mensen zich niet druk over de manier waarop wij leven ? Of lijken zij zich niet druk te maken ?

Eén van de redenen zou kunnen zijn dat mensen geen aanpassingen willen doen aan hun levensstijl; gewoon te veel moeite of te vervelend. Dus als je erg bewust wordt van dergelijke zaken, dat je daar dan consequenties uit moet trekken. We zijn nogal geprogrammeerd in automatismen, en deze aanpassen kost ook daadwerkelijk veel moeite en is niet leuk. Dus dan maar niet beginnen met denken en spreken.

Een tweede reden kan de sociale omgeving zijn. Mensen zijn kuddedieren en er zijn maar weinig voortrekkers. Dus pas als “de kudde” in beweging komt gaan mensen mee. En er zijn vele kudde’s en subkudde’s. Dus het “er bij horen” leidt tot desinteresse. Of het leidt tot angst dat de sociale acceptatie afneemt, dat je de kudde moet verlaten en moet toetreden tot een andere kudde; die der ecologisch bewusten. Een veel saaiere kudde !?! En wordt je daar wel geaccepteerd ?

Een derde mogelijke reden ligt wat dieper.  Het moreel doorlichten van de eigen levensstijl leidt tot een verontrustende ervaring, een morele Gestallt switch.  Opeens ben je niet meer de held van je eigen levensverhaal maar de schurk. En mogelijk dat mensen moeite hebben om met dat idee te leven. Het geweten sussen is dan een goede (tijdelijke) strategie.

Het probleem van broeikasgas is natuurlijk niet het beetje broeikasgas dat een individu uitstoot in zijn leven. Dat is verwaarloosbaar. Het probleem is dat er te veel mensen zijn die dat doen.  Het schuldgevoel komt voort uit een onderliggende waarde, dat mensen een gelijke positie hebben. Dus als er minder broeikasgas uitgestoten moet worden, dat iedereen zijn steentje moet bijdragen. Dat is weliswaar niet de realiteit van onze samenleving want de westerse wereld is verantwoordelijk voor 95% van het broeikasgasprobleem. We doen het wel, maar we zeggen niet “ik heb meer recht om broeikasgas uit te stoten dan een Afrikaan”. Op deze waarde is de slavernij afgeschaft. Niemand zegt dus ‘ach dat kleine beetje broeikasgas wat ik uitstoot is niet zo belangrijk’ of ‘ik heb het recht om meer uit te stoten dan een ander’. Omdat het niet houdbaar is.

Wij zijn allen consument en burger, zeg maar consuburger, en leven in een zeer welvarend democratisch land waar niemand sterft van de honger. We zijn dan ook in een de luxe positie om wat te doen. Doen in gedrag als consument, en doen als burger in democratische besluitvorming die beslist over “het systeem” waarin wij in leven. 

Het systeem bepaalt in hoge mate de uitstoot. Als je met de trein reist, dan stoot je geen broeikasgas uit.  Althans niet direct.  Wel indirect omdat de elektriciteit wordt opgewekt door kolencentrales, maar daar kun je als treinreiziger niets aan doen. Op termijn wel als burger, door op een partij te stemmen die wil investeren in groene stroomopwekking. En als je je tank vol gooit en veel accijns betaalt, dan bepaal je niet wat er met die accijns gedaan wordt.

Als de overheid LED lampen verplicht stelt, wetten uitvaardigt over de ruimte die een kip minimaal beschikbaar moet hebben, en goede ecotaxen invoert die slechte producten duurder maakt, dan gaat het gedrag vanzelf schuiven. Dat vereist een bewustzijn bij de burgers waar de politiek haar gedrag op afstemt. 

Hitler was vegetariër en de nazi’s hadden zeer goede wetten ter bescherming van dieren, maar Hitler was geen goed mens. Socrates, Plato, Newton, Darwin, Rousseau, Descartes, Einstein en Ghandi waren vegetariër. Dus denken leidt misschien uiteindelijk inderdaad wel tot aanpassing van gedrag. 

Beter een bewuste burger die er niet naar leeft, dan iemand die er niet over wil denken. Zondigen mag en het leven moet wel leuk zijn … Hypocriet is beter dan ontkennen en wegkijken.

India heeft ruim 300 miljoen vegetariërs. Nederland telt 750.000 vegetariërs en daar zijn hele leuke bij. Als Flexitariër (part time vegetariër) zijn cool wordt of juist hot, dan helpt dat ook natuurlijk. Dus graag waardering voor de ecohelden, ook als je het zelf niet bent.