Archief

Posts Tagged ‘Socrates’

Consequent ?

De meeste mensen in mijn omgeving zijn redelijk intelligent en nemen nieuws tot zich, en weten dat wij de aarde zwaar belasten met broeikasgas en dat wij grote risico’s nemen met de toekomstig generaties. Zij weten ook dat wij dieren nogal middelmatig behandelen, om het maar eens voorzichtig uit te drukken. En dat vlees eten zo’n beetje het slechtste is wat je kunt doen. Het stoot extreem veel broeikasgas uit, de dieren leiden een miserabel leven, en het is ook niet erg gezond. Aan veel van wat wij doen kleven ecologische bezwaren, zoals het eten van aardbeien in de winter, onnodig rijden en vliegen, etc., etc. 

De afgelopen feestdagen “na Kopenhagen” zouden een uitgelezen moment voor reflectie kunnen zijn. Toch is dit geen populair gespreksonderwerp. Waarom maken veel intelligente mensen zich niet druk over de manier waarop wij leven ? Of lijken zij zich niet druk te maken ?

Eén van de redenen zou kunnen zijn dat mensen geen aanpassingen willen doen aan hun levensstijl; gewoon te veel moeite of te vervelend. Dus als je erg bewust wordt van dergelijke zaken, dat je daar dan consequenties uit moet trekken. We zijn nogal geprogrammeerd in automatismen, en deze aanpassen kost ook daadwerkelijk veel moeite en is niet leuk. Dus dan maar niet beginnen met denken en spreken.

Een tweede reden kan de sociale omgeving zijn. Mensen zijn kuddedieren en er zijn maar weinig voortrekkers. Dus pas als “de kudde” in beweging komt gaan mensen mee. En er zijn vele kudde’s en subkudde’s. Dus het “er bij horen” leidt tot desinteresse. Of het leidt tot angst dat de sociale acceptatie afneemt, dat je de kudde moet verlaten en moet toetreden tot een andere kudde; die der ecologisch bewusten. Een veel saaiere kudde !?! En wordt je daar wel geaccepteerd ?

Een derde mogelijke reden ligt wat dieper.  Het moreel doorlichten van de eigen levensstijl leidt tot een verontrustende ervaring, een morele Gestallt switch.  Opeens ben je niet meer de held van je eigen levensverhaal maar de schurk. En mogelijk dat mensen moeite hebben om met dat idee te leven. Het geweten sussen is dan een goede (tijdelijke) strategie.

Het probleem van broeikasgas is natuurlijk niet het beetje broeikasgas dat een individu uitstoot in zijn leven. Dat is verwaarloosbaar. Het probleem is dat er te veel mensen zijn die dat doen.  Het schuldgevoel komt voort uit een onderliggende waarde, dat mensen een gelijke positie hebben. Dus als er minder broeikasgas uitgestoten moet worden, dat iedereen zijn steentje moet bijdragen. Dat is weliswaar niet de realiteit van onze samenleving want de westerse wereld is verantwoordelijk voor 95% van het broeikasgasprobleem. We doen het wel, maar we zeggen niet “ik heb meer recht om broeikasgas uit te stoten dan een Afrikaan”. Op deze waarde is de slavernij afgeschaft. Niemand zegt dus ‘ach dat kleine beetje broeikasgas wat ik uitstoot is niet zo belangrijk’ of ‘ik heb het recht om meer uit te stoten dan een ander’. Omdat het niet houdbaar is.

Wij zijn allen consument en burger, zeg maar consuburger, en leven in een zeer welvarend democratisch land waar niemand sterft van de honger. We zijn dan ook in een de luxe positie om wat te doen. Doen in gedrag als consument, en doen als burger in democratische besluitvorming die beslist over “het systeem” waarin wij in leven. 

Het systeem bepaalt in hoge mate de uitstoot. Als je met de trein reist, dan stoot je geen broeikasgas uit.  Althans niet direct.  Wel indirect omdat de elektriciteit wordt opgewekt door kolencentrales, maar daar kun je als treinreiziger niets aan doen. Op termijn wel als burger, door op een partij te stemmen die wil investeren in groene stroomopwekking. En als je je tank vol gooit en veel accijns betaalt, dan bepaal je niet wat er met die accijns gedaan wordt.

Als de overheid LED lampen verplicht stelt, wetten uitvaardigt over de ruimte die een kip minimaal beschikbaar moet hebben, en goede ecotaxen invoert die slechte producten duurder maakt, dan gaat het gedrag vanzelf schuiven. Dat vereist een bewustzijn bij de burgers waar de politiek haar gedrag op afstemt. 

Hitler was vegetariër en de nazi’s hadden zeer goede wetten ter bescherming van dieren, maar Hitler was geen goed mens. Socrates, Plato, Newton, Darwin, Rousseau, Descartes, Einstein en Ghandi waren vegetariër. Dus denken leidt misschien uiteindelijk inderdaad wel tot aanpassing van gedrag. 

Beter een bewuste burger die er niet naar leeft, dan iemand die er niet over wil denken. Zondigen mag en het leven moet wel leuk zijn … Hypocriet is beter dan ontkennen en wegkijken.

India heeft ruim 300 miljoen vegetariërs. Nederland telt 750.000 vegetariërs en daar zijn hele leuke bij. Als Flexitariër (part time vegetariër) zijn cool wordt of juist hot, dan helpt dat ook natuurlijk. Dus graag waardering voor de ecohelden, ook als je het zelf niet bent.

Advertenties

2010

Een nieuwjaarswens ! Wat hoop ik voor 2010 ? Voor “alle mensen” ? Ik hoop op meer balans in het denken. 

Het denken bepaalt de sfeer en de toekomst. Ik las eens een leuke anekdote van een zen meester, die sprak met iemand met hoogtevrees. Deze persoon deed bijzonder veel moeite om het fenomeen hoogtevrees uit te leggen. Tot de zen meester het begreep en zei: “Aahhh, it”s your mind !  But you can change it !” En zo is het. Je kunt kiezen hoe te denken en te leven. Ik sprak laatst iemand die vijf jaar gescheiden is, en nog steeds boos. Die niet haar eigen rol daarin onderzoekt. Dat hoeft nog niet eens. Maar uiteindelijk is het een keuze om boos te leven of om niet boos te leven. Bewust leven leidt eigenlijk per definitie tot positief en tolerant leven.

Ik was verrast door onze koningin. Die in haar kerststoespraak nogal kritisch was over de jeugd van tegenwoordig, en over de omgang met sms, twitter, hyves, internet en games.  Die meent dat deze media mensen van elkaar vervreemden en dat mensen daardoor niet echt in contact staan. 

Bijna niets is volmaakt goed.  Games kunnen verslavend zijn, en de hele dag achter een computer is niet gezond.  Veel games zijn echter heel goed om te doen.  Ze zijn goed voor de ontwikkeling van oog-hand coördinatie en ze zijn goed voor de hersenontwikkeling.  Deze media zijn vaak verbindend; mensen spelen samen en onderhouden contacten.  

De jeugd van tegenwoordig is van alle tijden.  In de senaat in het oude Rome werd ook hevig gediscussieerd over de (verdorven) jeugd van tegenwoordig. Waarom begrijpt onze koningin niet dat zij ver af staat van deze ontwikkelingen, en dat ze deze dus ook niet kan doorgronden en op waarde schatten ?

Waarschijnlijk doet deze jeugd weer iets beter dan de vorige jeugd.  Dat is bijna zeker voor mensen die geloven in vooruitgang zoals ik. Waarom vindt de koningin het nodig om de mogelijke keerzijde ongebalanceerd te benadrukken ?  Ik weet het antwoord niet.  Ik weet wel dat het een trend lijkt.  Lees de krant en je ziet dat 85% van de berichten negatief zijn. 

Een zekere mate van ontevredenheid is nodig om vooruitgang te boeken; noem het maar “creative dissatisfaction”.  Problemen onder het tapijt vegen is dom want die worden dan alleen maar groter.  “I prefer to have the fish on the table, so I can see where the smell comes from”.  Deze houding is een noodzakelijke voorwaarde voor vooruitgang.

Voor 2010 hoop ik toch op positivisme.  Als iedereen nu eens zou beginnen met de positieve aspecten van “iets” te onderzoeken, en pas daarna de keerzijde, dan zou de wereld vast beter worden. 

Ik weet niet meer welke van de verlichtingsdenker het heeft gezegd, maar ik denk Hegel.  In deze wereld is maar één ding volmaakt goed, en dat is de goede wil. 

Dus voor 2010 wens ik iedereen een goede wil, en eerst kijken naar de positieve kanten van alles wat zich voor doet.

Denken 3.0

De innovatie van het denken.  Dat is wat de wereld voortdrijft in “de goede richting”.  Inzichten die mensen opdoen, die zijn gebaseerd op wetenschappelijke waarnemingen en op redelijke rede. 

De verlichting heeft ons veel goeds gebracht.  Vrijheid, democratie, ‘gelijke’ kansen en welvaart.  Vrijheid van denken en meningsuiting zijn waarschijnlijk wel het fundament. 

In 1970 heeft de club van Rome haar rapport gepubliceerd “grenzen aan de groei”.  Het heeft decennia geduurd voordat de conclusies werden geaccpeteerd en dan duurt het nog decennia voordat adquate actie wordt ondernomen. In Kopenhagen is dat nog niet gelukt.  Maar inmiddels is de mens wel doorgedrongen dat er iets moet gebeuren.  In democratische landen gaat dat ook gebeuren, al ijlt “de politiek” wel erg na.  En nog steeds zijn het vaak lapmiddelen.

De technologie stelt ons in staat om nieuwe inzichten steeds sneller over de wereld te verspreiden.  Maar wat zijn eigenlijk de grote nieuwe inzichten in deze tijd ?  Wat is  “Denken 3.0” ?

Blij met Geert ?

Ik heb vroeger wel eens op een middenpartij gestemd, maar dat doe ik al heel erg lang niet meer.  Vroeger zei men “als je jong bent en niet links dan heb je geen hart, en als je oud bent en niet rechts dan heb je geen verstand”.   Rechts stond voor minder belasting, goedkope energieopwekking, economie boven milieu, etc.  De paradigma van rechts is “eigenbelang en dan op de korte termijn”.  Hoe ouder ik word, des te linkser.  Is dat vreemd ?  Ook de linkse partijen, en zeker de PvdA en de SP, zijn vast komen te zitten in belangen van de gevestigde orde en eigenlijk dus helemaal niet progressief.  Net als de vakbond, die de korte termijn belangen van hun leden moeten nastreven anders verliezen ze hun bestaansrecht.  Weinig betrokken bij de wereld als geheel en voor de vooruitgang, maar betrokken bij het belang van één relatief kleine groep Nederlanders.

Links en toch een beetje blij met Geert ? 

De PvdA en de SP verliezen een groot deel van hun achterban.  De PvdA wil een brede volkspartij blijven.  Heel voeger stemden de katholieken op de KVP.  Niet omdat de katholieken het eens waren met het programma van de KVP, maar omdat dat zo hoorde.  En de arbeiders stemden op de PvdA omdat deze gelieerd was aan de vakbond.  Niet omdat de arbeiders het eens waren met het programma van de PvdA, maar wel omdat ze het gevoel hadden dat deze opkwam voor hun belangen.  Dat doen mensen niet meer.  Ze denken zelf na en maken zelf keuzes.  En dat is goed.  Dat dergelijke keuzes voor een deel nogal primair zijn is ook logisch.  De meeste mensen weten weinig van de inhoud van de politiek.  Men kiest op één of twee punten, op gevoel, en op vertrouwen.  En daar is niets mis mee; het kan niet anders.  Het is dus goed dat Geert er is, want het geeft een grote groep mensen iets om op te stemmen.  Het is therpeutisch om angst of boosheid te kunnen uiten.  Dan kropt het niet op.  Door voor Geert te zijn.  Angst voor het vreemde zoals hoofddoekjes of buitenlanders.  Boosheid dat ze niet gehoord of gezien worden.  Of omdat “de politici” een materialistische groep mensen van zich heeft vervreemd.  Het is goed dat hun gevoel wordt vertolkt.

En het is ook goed dat er iemand is die (nog) nergens bij hoort.  Een vrijdenker die geen onderwerpen uit de weg gaat.  Die niet vastzit in “politiek correct” en gewoon zegt wat er aan de hand is.  Dat hij dat overdrijft, een onprettige stijl hanteert en met onzinnige suggesties komt, dat is jammer.  Dat doet waarschijnlijk veel af aan het effect wat hij bereikt.  Een goed voorbeeld zijn de Antillen.  Deze hoeven niet op marktplaats gezet te worden of voor $1,- verkocht aan Venezuela.  Maar het is triest dat “de gevestigde orde” jarenlang accepteert dat corruptie welig tiert in een deel van de Nederlandse staat, en dat daar veel belastinggeld heen gaat wat zeer slecht wordt besteed en in verkeerde zakken terecht komt.  En dat iedereen de andere kant op kijkt is nog het allerergste.  Dat heeft de PVV bespreekbaar gemaakt en dat is goed. 

Vrijdenkers hebben geen gemakkelijk leven.  Socrates is zelfs veroordeeld tot de gifbeker en ter dood gebracht, omdat hij de staat ondermijnde door het stellen van te veel moelijke vragen.  Geert kiest voor een moeilijk bestaan; als outcast.  Dat verdient een vorm van respect.  Ook al is het waarschijnlijk meer blinde onbezonnenheid dan bewuste moed.